Kary

1. Czy Prezes UOKiK może nałożyć administracyjną karę pieniężną za nieudzielenie żądanych informacji, udzielenie informacji nieprawdziwych, uniemożliwienie lub utrudnianie rozpoczęcia lub prowadzenia kontroli?
Tak, Prezes UOKiK może, w drodze decyzji, nałożyć na podmiot, również ten, który nie jest stroną transakcji handlowej, administracyjną karę pieniężną w wysokości do 5% przychodu osiągniętego w poprzednim roku podatkowym, ale nie więcej niż równowartość 50 mln euro.

Art. 13t ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych

2. W jakiej sytuacji Prezes UOKiK nakłada karę na przedsiębiorcę?
UOKiK nakłada karę pieniężną w przypadku, gdy w wyniku prowadzonego postępowania stwierdzi, że doszło do nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych.

Art. 13v ust 1 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych

3. Czy Prezes Urzędu może odstąpić od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej?
Tak. Prezes Urzędu pomimo stwierdzenia, że strona dopuściła się nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych, odstępuje od wymierzenia kary gdy:

  • strona sama była ofiarą zatorów płatniczych, tzn. wartość świadczeń niespełnionych lub spełnionych po terminie, za które naliczone zostałyby kary jednostkowe, jest równa lub mniejsza od wartości świadczeń pieniężnych nieotrzymanych lub otrzymanych po terminie przez dłużnika, w okresie objętym postępowaniem – w takim przypadku Prezes Urzędu poprzestaje na pouczeniu,
  • do nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych, doszło na skutek działania siły wyższej.

Art. 13v ust. 6 i 7 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych

4. W jakich innych sytuacjach Prezes Urzędu może odstąpić od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej?
Prezes Urzędu pomimo stwierdzenia, że strona dopuściła się nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych, może odstąpić od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej w innych, uzasadnionych przypadkach.

Art. 13v ust. 8 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych

5. W jakich okolicznościach Prezes Urzędu obniża wysokość kary?
Prezes Urzędu obniża wysokość administracyjnej kary pieniężnej o:

  • 20% – jeżeli strona przed wszczęciem postępowania lub w ciągu 14 dni od dnia doręczenia jej postanowienia o wszczęciu postępowania spłaci wszystkie świadczenia pieniężne za które obliczono jednostkowe kary, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych,
  • dodatkowe 10% – jeżeli strona spełni warunek, o którym mowa powyżej (przy obniżeniu wysokości o 20%), i dodatkowo uiści w całości administracyjną karę pieniężną w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej decyzji oraz zrzeknie się wobec Prezesa Urzędu prawa do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W przypadku obniżenia wysokości kary o dodatkowe 10%, Prezes Urzędu wydaje decyzjeo o zwrocie nadpłaconej kary.

Art. 13v ust. 3 i 4 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych

6. W jakich okolicznościach Prezes Urzędu podwyższa wysokość kary?
Jeśli w okresie 2 lat od dnia, w którym decyzja o nałożeniu kary stała się ostateczna, Prezes Urzędu ponownie stwierdzi nadmierne opóźnianie się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych przez podmiot, na który została nałożona ta kara, wysokość kary ulega podwyższeniu o 50% bez możliwości jej obniżenia.

Art. 13v ust. 5 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych

7. W jakim terminie należy zapłacić administracyjną karę pieniężną?
Przedsiębiorca powinien uiścić administracyjną karę pieniężną w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o jej nałożeniu stała się ostateczna.

Art. 13x ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych

8. W jaki sposób obliczana jest wysokość kary za nadmierne opóźnianie się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych?
Kara za nadmierne opóźnianie się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych obliczana jest jako suma jednostkowych kar.

Kara jednostkowa jest to kara za każde niespełnione oraz spełnione po terminie świadczenie, które było wymagalne w okresie objętym postępowaniem, z pominięciem tych świadczeń pieniężnych, w przypadku których termin ich spełnienia upłynął wcześniej niż 2 lata przed dniem wszczęcia postępowania. Wysokość każdej jednostkowej kary zależy od wartości niespełnionego lub spełnionego po terminie świadczenia i długości opóźnienia.

Wysokość jednostkowej kary obliczana jest wg wzoru:

JKP = WŚ × n/365 × OU

gdzie:

JKP – jest to jednostkowa kara za niespełnione lub spełnione po terminie świadczenie pieniężne,

WŚ – jest to wartość niespełnionego lub spełnionego po terminie świadczenia pieniężnego,

n – jest to wyrażony okres (w dniach), który upłynął od dnia wymagalności niespełnionego lub spełnionego po terminie świadczenia pieniężnego, do ostatniego dnia okresu objętego postępowaniem, albo do dnia jego spełnienia jeżeli świadczenie pieniężne zostało spełnione w okresie objętym postępowaniem,

OU – są to odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych, ustalone na dzień wydania decyzji o nałożeniu administracyjnej kary pieniężnej.

Art. 13v ust 2 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych

9. Co oznaczają odsetki ustawowe na gruncie ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych?
Odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych oznaczają:

  • w przypadku transakcji handlowych, w których dłużnikiem jest podmiot publiczny będący podmiotem leczniczym – odsetki w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i ośmiu punktów procentowych,
  • w przypadku transakcji handlowych, w których dłużnikiem nie jest podmiot publiczny będący podmiotem leczniczym – odsetki w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i dziesięciu punktów procentowych.

 

Art. 4 pkt 3 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych

10. Jaką stopę referencyjną Narodowego Banku Polskiego stosuje się przy ustalaniu odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych?
Do ustalenia wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych stosuje się stopę referencyjną Narodowego Banku Polskiego obowiązującą w dniu:

  • 1 stycznia – do odsetek należnych za okres od dnia 1 stycznia do dnia 30 czerwca,
  • 1 lipca – do odsetek należnych za okres od dnia 1 lipca do dnia 31 grudnia.

Art. 11b ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych

11. Jak jest liczona kara – przykład I
Opis hipotetycznej sytuacji:

Prezes UOKiK w wyniku przeprowadzonego postępowania stwierdził nadmierne opóźnianie się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych przez podmiot X.

Okres objęty postępowaniem: luty-marzec-kwiecień 2020 r.

W toku postępowania ustalono, że podmiot X fakturę nr 2/2020 wystawioną na kwotę 6 mln zł z datą zakupu 2 stycznia 2020 r. zapłacił 17 marca 2020 r. Termin zapłaty świadczenia pieniężnego strony ustaliły na 60 dni.

Wysokość jednostkowej kary obliczana jest wg wzoru: JKP = WŚ × n/365 × OU, gdzie:

JKP – jest to jednostkowa kara za niespełnione lub spełnione po terminie świadczenie pieniężne

WŚ – jest to wartość niespełnionego lub spełnionego po terminie świadczenia pieniężnego

n – jest to wyrażony okres (w dniach), który upłynął od dnia wymagalności niespełnionego lub spełnionego po terminie świadczenia pieniężnego, do ostatniego dnia okresu objętego postępowaniem, albo do dnia jego spełnienia jeżeli świadczenie pieniężne zostało spełnione w okresie objętym postępowaniem

OU – są to odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych, ustalone na dzień wydania decyzji o nałożeniu administracyjnej kary pieniężnej; jest to zatem suma narosłych odsetek do dnia wydania decyzji.

W opisanej sprawie:

WŚ – 6 000 000 zł

n – 15 dni

OU – 11,5% (przy założeniu że wysokość stóp referencyjnych NBP wynosi 1,5%)

JKP = 6 000 000 zł x 15/365 dni x 11,5 % = 28 356

Prezes UOKiK w decyzji administracyjnej nałożył na podmiot X karę pieniężną w wysokości 28 356 .

12. Jak jest liczona kara – przykład II
Opis hipotetycznej sytuacji:

Dłużnik opóźnia się z zapłatą kilku świadczeń pieniężnych. Za każde takie niezapłacone świadczenie będzie naliczana osobna kara. Suma kar obliczonych według wzoru: JKP = WŚ × n/365 × OU będzie stanowić administracyjną karę pieniężną nakładaną przez Prezesa UOKiK.

Prezes UOKiK 15 lipca 2020 r. wszczął wobec przedsiębiorcy Y postępowanie w sprawie nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych i stwierdził nadmierne opóźnianie się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych przez podmiot Y.

Okres objęty postępowaniem: kwiecień – maj – czerwiec 2020r.

Przedsiębiorca Y nie zapłacił w terminie przedsiębiorcy Z świadczenia pieniężnego w wysokości 3 500 000 zł – termin zapłaty przypadał na 30 kwietnia 2020 r., przedsiębiorca Y zapłacił 15 maja 2020 r.

Przedsiębiorca Y nie zapłacił w terminie przedsiębiorcy K świadczenia pieniężnego w wysokości 1 500 000 zł – termin zapłaty przypadał na 30 kwietnia 2020 r., przedsiębiorca Y zapłacił 5 maja 2020 r.

Przedsiębiorca Y nie zapłacił w terminie przedsiębiorcy J świadczenia pieniężnego w wysokości 5 000 000 zł – termin zapłaty przypadał na 30 maja 2020 r., przedsiębiorca Y zapłacił 15 czerwca 2020 r.

Wysokość jednostkowej kary obliczana jest wg wzoru: JKP = WŚ × n/365 × OU, gdzie:

JKP – jest to jednostkowa kara za niespełnione lub spełnione po terminie świadczenie pieniężne

WŚ – jest to wartość niespełnionego lub spełnionego po terminie świadczenia pieniężnego

n – jest to wyrażony okres (w dniach), który upłynął od dnia wymagalności niespełnionego lub spełnionego po terminie świadczenia pieniężnego, do ostatniego dnia okresu objętego postępowaniem, albo do dnia jego spełnienia jeżeli świadczenie pieniężne zostało spełnione w okresie objętym postępowaniem

OU – są to odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych, ustalone na dzień wydania decyzji o nałożeniu administracyjnej kary pieniężnej; jest to zatem suma narosłych odsetek do dnia wydania decyzji.

W opisanej sprawie:

JKP 1

WŚ – 3 500 000 zł

n – 15 dni

OU – 10,10% (przy założeniu że wysokość stóp referencyjnych NBP wynosi 0,10%)

JKP 1 = 14 527,40 zł

JKP 2

WŚ – 1 500 000 zł

n – 5 dni

OU – 10,10% (przy założeniu że wysokość stóp referencyjnych NBP wynosi 0,10%)

JKP 2 = 2 075,34 zł

JKP 3

WŚ – 5 000 000 zł

n – 16 dni

OU – 10,10% (przy założeniu że wysokość stóp referencyjnych NBP wynosi 0,10%)

JKP 3 = 22 136,99 zł

Suma jednostkowych kar pieniężnych wyniosła: 38 739,73 zł

Prezes UOKiK w decyzji administracyjnej nałożył na podmiot Y karę pieniężną w wysokości 38 739, 73 zł.

13. Jak jest liczona kara – przykład III
Opis hipotetycznej sytuacji:

Prezes UOKiK 30 czerwca 2020 r. wydał decyzję administracyjną i nałożył karę pieniężną w sprawie nadmiernego opóźniania się ze spełnianiem świadczeń pieniężnych wobec podmiotu Z.

Okres objęty postępowaniem: marzec – kwiecień – maj 2020 r.

Przedsiębiorca Z nie zapłacił w terminie przedsiębiorcy A świadczenia pieniężnego w wysokości 2 000 000 zł – termin zapłaty przypadał na 30 kwietnia 2020 r., przedsiębiorca Z do dnia wydania decyzji Prezesa UOKiK nie uiścił zapłaty.

Przedsiębiorca Z nie zapłacił w terminie przedsiębiorcy B świadczenia pieniężnego w wysokości 4 500 000 zł – termin zapłaty przypadał na 15 maja 2020 r., przedsiębiorca Z do dnia wydania decyzji Prezesa UOKiK nie uiścił zapłaty.

Wysokość jednostkowej kary obliczana jest wg wzoru: JKP = WŚ × n/365 × OU, gdzie w opisanej sprawie:

JKP 1

WŚ – 2 000 000 zł

n – 31 dni

OU – 11,5% (przy założeniu, że wysokość stóp referencyjnych NBP wynosi 1,5%)

JKP 1 = 19 534 zł

JKP 2

WŚ – 4 500 000 zł

n – 16 dni

OU – 11,5% (przy założeniu, że wysokość stóp referencyjnych NBP wynosi 1,5%)

JKP 2 = 22 684 zł

Suma jednostkowych kar pieniężnych wyniosła: 42 218 zł

Prezes UOKiK wydał w dniu 30 czerwca 2020 r. decyzję administracyjną i nałożył na podmiot Z karę pieniężną w wysokości 42 218 zł.


Do pobrania

Zebrane pytania i odpowiedzi (format: .pdf, rozmiar: 800KB)